Sıva altı spot ve LED armatür seçerken en sık yapılan hata, yalnızca görünüşe bakıp montaj ve ışık değerlerini atlamaktır. Doğru seçim için beş değer yeterlidir: duy tipi, kesim ölçüsü, lümen, renk sıcaklığı ve ışık açısı. Bu yazıda bunları sırayla açıklıyoruz.
1. Duy tipi: GU10 mu, GU5.3 mü, entegre LED mi?
- GU10: 230 V şebekeye doğrudan bağlanır, trafo gerekmez. Döndürerek kilitlenen pimli duydur; ampul seçeneği boldur. Yeni tesisatlarda en pratik seçenektir.
- GU5.3 (MR16): Genellikle 12 V ile çalışır; her armatür veya grup için trafo ya da LED sürücü gerekir. Eski halojen tesisatlarda yaygındır; LED'e geçerken trafonun LED ile uyumlu olması gerekir.
- E27 / E14: Vidalı duylar; daha çok tavan armatürü, aplik ve bahçe armatüründe kullanılır.
- Entegre LED: Işık kaynağı armatürün içindedir; ampul gerekmez, ince ve kapalı tasarım sağlar. LED ömrü dolduğunda modül veya armatür değiştirilir.
Duylu armatürlerde ampul genellikle ürüne dahil değildir. Ürün sayfalarımızda duy bilgisi her ürün için ayrıca belirtilir.
2. Kesim ölçüsü ve dış ölçü
Kesim ölçüsü tavanda açılacak deliğin çapıdır; dış ölçü ise armatürün kapağının tavanda kapladığı alandır. Mevcut spotları yenilerken eski deliği ölçüp aynı kesim ölçüsündeki armatürü seçmek alçı tamirini önler. Asma tavan arkasında armatür gövdesi ve trafo için yeterli boşluk bulunmalı; ısı yalıtım malzemesi armatüre temas etmemelidir.
3. Watt değil lümen
LED'de aydınlığı watt değil lümen (lm) belirler. Watt yalnızca harcanan enerjiyi gösterir. İki ampulü karşılaştırırken lümen değerine, verimliliği karşılaştırırken de watt başına lümene (lm/W) bakın. Örneğin 5 W'ta 400 lm veren ampul, aynı ışığı 6 W'ta veren ampulden daha verimlidir.
4. Renk sıcaklığı (Kelvin)
| Değer | Işık | Uygun alanlar |
|---|---|---|
| 2700-3000 K | Sıcak beyaz (günışığı) | Salon, yatak odası, otel, restoran |
| 4000 K | Doğal (nötr) beyaz | Mutfak, banyo, ofis, mağaza |
| 6000-6500 K | Soğuk beyaz | Depo, atölye, otopark, teknik hacim |
Aynı mekânda farklı renk sıcaklıklarını karıştırmak dağınık bir görüntü verir. Tüm spotlarda aynı Kelvin değerinde ampul kullanın. Bazı armatürlerde renk sıcaklığı anahtarla seçilebilir (CCT).
5. Işık açısı ve yerleşim
Dar açılı (yaklaşık 24-36°) ampuller tablo ve raf gibi noktaları vurgular. Geniş açılı (60° ve üzeri) ampuller genel aydınlatma içindir. Genel aydınlatmada spotlar duvardan ve birbirinden eşit aralıkla, ışık hüzmeleri birbirine değecek şekilde yerleştirilir. Vurgu aydınlatmasında başlığı yönlendirilebilen hareketli spotlar, düzenli tavan aydınlatmasında sabit spotlar tercih edilir.
6. Islak alanlar ve IP sınıfı
Kuru iç mekânda IP20 yeterlidir. Banyo ve saçak altı için IP44, yağmur alan alanlar için IP65 ve üzeri gerekir. Ayrıntılar için IP koruma sınıfı rehberimize bakabilirsiniz.
Kısa kontrol listesi
- Duy tipi ve trafo ihtiyacı belli mi?
- Kesim ölçüsü tavandaki delikle uyumlu mu, tavan arkasında boşluk var mı?
- Lümen ihtiyacı ve renk sıcaklığı mekâna uygun mu?
- Dimmer kullanılacaksa ampul dimlenebilir mi?
- Islak alanda IP sınıfı yeterli mi?
Ürünler: sıva altı spot armatürler, sıva üstü tavan armatürleri, LED paneller ve LED ampuller. Marka listeleri için fiyat listeleri sayfamıza göz atabilirsiniz.