Sigorta ve Koruma
Sigorta ve Koruma Hakkında
Otomatik Sigortalar, Kaçak Akım Röleleri ve Koruma Cihazları | Bayberk Elektrik
Elektrik tesisatının güvenliği; doğru seçilmiş koruma cihazlarıyla başlar. Aşırı akım, kısa devre, kaçak akım, ark hatası ve aşırı gerilim; insanı, binayı ve ekipmanı tehdit eden başlıca elektriksel risklerdir. Bayberk Elektrik olarak Siemens, ABB, Hager, Schneider Electric, Eaton ve diğer önde gelen markaların otomatik sigortalarını, kaçak akım koruma röleleri, kompakt güç şalterleri, NH bıçaklı sigortalar, parafudrlar ve ark hatası algılama cihazlarını İstanbul Perpa'daki stokumuzdantemin edebilirsiniz.
Otomatik Sigortalar (Minyatür Devre Kesiciler)
6 kA Otomatik Sigortalar
Konut, ticari bina ve hafif ticari tesisat projelerinin standardı olan 6 kA kesme kapasiteli otomat serisi. B karakteristik (aydınlatma ve kablo koruması) ile C karakteristik (motor ve endüktif yük) seçenekleri mevcuttur.
Kutup seçenekleri: 1 fazlı (1P), 1 faz + nötr kesmeli (1P+N), 2 fazlı (2P), 3 fazlı (3P), 3 faz + nötr kesmeli (3P+N).
Akım aralığı: 0,5A'dan 63A'ya.
Çalışma gerilimi: 230/400V AC.
Standartlar: IEC/EN 60898-1 uyumlu.
Kullanım alanları: Konut iç tesisat koruması, aydınlatma devresi koruması, priz devresi koruması, küçük ticari bina tabloları.
10 kA Otomatik Sigortalar
Kısa devre akımının yüksek olduğu endüstriyel tesisler, çok katlı binalar ve trafo yakınındaki dağıtım noktaları için 10 kA kesme kapasiteli seri.
Kutup seçenekleri: 1P, 1P+N, 2P, 3P, 3P+N.
Akım aralığı: 0,5A'dan 125A'ya.
Açma karakteristikleri: B, C ve D.
D karakteristik ne zaman seçilir? Transformatörler, kısa devre testerleri ve çok yüksek başlangıç akımlı motorlar gibi anlık akım darbesi üreten yüklerde D karakteristik tercih edilir.
Kullanım alanları: Endüstriyel tesis ana tabloları, çok katlı bina kolon dağıtımı, trafo sekonder bağlantısı, yüksek kısa devre kapasitesi gerektiren her proje.
DC Otomatik Sigortalar
Güneş enerjisi (fotovoltaik) sistemleri, UPS sistemleri ve DC dağıtım panolarında kullanım için özel DC otomat serisi. Tek fazlı 220V DC ve çift fazlı 440V DC seçenekleri.
Kullanım alanları: Solar panel string koruması, DC bara koruması, UPS çıkış devresi, akü sistemleri.
Otomatik Sigorta Aksesuarları
Yardımcı kontak blokları (1NO+1NC, 2NO, 2NC): Sigortanın açık/kapalı durumunu uzaktan izleme ve alarm devresine bağlama.
Arıza ihbar kontakları: Aşırı akım veya kısa devre nedeniyle açıldığında sinyal veren özel kontak.
Mandal kilitleri ve asma kilitler: Yetkisiz müdahaleyi önlemek için mekanik kilitleme.
Müşterek baralar: 1F, 2F, 3F ve 3F+N konfigürasyonlarında; pano içi kablo düzenini ortadan kaldırarak montaj süresini kısaltır.
Kaçak Akım Koruma Röleleri (RCD / RCCB)
Tip AC Kaçak Akım Koruma Röleleri
Yalnızca sinüzoidal AC kaçak akımlarını algılar. Standart konut ve ticari bina uygulamalarının temel koruma cihazı.
Kutup seçenekleri: 2 kutuplu (monofaze, 230V) ve 4 kutuplu (trifaze, 400V).
Hassasiyet: 10mA (kişisel koruma), 30mA (standart), 100mA ve 300mA (selektif / zaman gecikmeli).
Akım aralığı: 16A'dan 125A'ya.
Standart: IEC/EN 61008 uyumlu.
30mA mı, 300mA mı? 30mA kişi başına doğrudan dokunma koruması için zorunludur. 300mA yangın koruması ve selektif (zaman gecikmeli) uygulamalar için kullanılır; 30mA'lık alt sigortaların üstüne konumlandırılır.
Kullanım alanları: Konut ve ticari bina tesisatı, ıslak hacim koruması (banyo, mutfak), genel grup koruması.
Tip A Kaçak Akım Koruma Röleleri
Sinüzoidal AC kaçak akımının yanı sıra titreşimli (pulse) DC kaçak akımlarını da algılar. Modern elektronik cihazlar (frekans konvertörleri, enerji tasarruflu aydınlatma, ev elektroniği) titreşimli DC kaçak akımı ürettiğinden Tip A, günümüz konut ve ticari bina projelerinin önerilen standardı haline gelmiştir.
Kullanım alanları: Modern konut tesisatı, ofis, mağaza, elektronik yük yoğun ortamlar.
Tip F Kaçak Akım Koruma Röleleri
Tip A özelliklerine ek olarak yüksek frekanslı kaçak akımları da algılar. Frekans konvertörü (VFD) bağlı motor devreleri için önerilir.
Kullanım alanları: Frekans konvertörlü motor devreleri, klima santralleri, asansör güç devreleri.
Tip B ve B+ Kaçak Akım Koruma Röleleri
AC, pulslu DC ve kesintisiz DC kaçak akımlarını algılayan en kapsamlı kaçak akım koruma sınıfı. UPS sistemleri, tıbbi cihazlar, elektrikli araç şarj istasyonları ve güneş enerjisi invertörleri gibi DC kaçak akımı üreten sistemler için zorunludur.
Kullanım alanları: Hastaneler (tıbbi IT sistemleri), EV şarj istasyonları, fotovoltaik sistem invertörleri, UPS sistemleri.
Selektif (Zaman Gecikmeli) Kaçak Akım Koruma Röleleri
Koruma hiyerarşisi oluşturmak için üst seviye tablolara yerleştirilen, zaman gecikmeli açma özellikli röle. Alt devre kaçak akım rölesi önce açar; üst röle ancak alt rölenin açamaması durumunda devreye girer. Bu sayede bir devreden kaynaklanan arıza tüm tesisat yerine yalnızca ilgili devre kolunu keser.
Kullanım alanları: Ana dağıtım tabloları, çok katlı bina ana tabloları, büyük ticari ve endüstriyel tesisler.
Kaçak Akım Koruma Röleli Otomatlar (RCBO — Kombine Cihaz)
Tek modülde otomatik sigorta ve kaçak akım koruma rölesi işlevini birleştiren kombine cihazlar. Her devre koluna bağımsız kişisel koruma sağlar; bir devredeki kaçak akım yalnızca o kolu keser, tüm tesisat etkilenmez.
Kutup: 1P+N (tek modül genişliği); devre başına seçici koruma.
Kesme kapasitesi: 4,5 kA ve 6 kA seçenekleri.
Hassasiyet: 30mA (standart).
Kullanım alanları: Modern konut tabloları, ticari bina dağıtımı, daire içi tablo tasarımı.
Ark Hatası Algılama Cihazları (AFDD)
Elektrik tesisatındaki gevşek kontak, hasarlı kablo yalıtımı ve yanlış montajdan kaynaklanan ark deşarjlarını tespit ederek yangın riskini ortadan kaldıran koruma cihazları. Standart otomat ve kaçak akım rölesi bu tehlikeyi algılayamaz; yalnızca AFDD bu görevi yerine getirir.
Kullanım alanları: Yangın güvenliğinin kritik önem taşıdığı konut, otel, hastane, okul ve kültürel yapılar; ahşap yapılar ve tarihi binalar.
NH Bıçaklı Sigortalar ve Altlıkları
NH Bıçaklı Sigorta Buşonları
NH (Niederspannungs-Hochleistungs) sigortalar; yüksek kesme kapasitesi ve kompakt boyutuyla orta ve büyük ölçekli güç dağıtım panolarının temel koruma elemanıdır.
NH 000: 2A'dan 160A'ya; küçük dağıtım tabloları.
NH 00: 2A'dan 160A'ya; en yaygın kullanılan boy.
NH 1: 35A'dan 250A'ya.
NH 2: 80A'dan 400A'ya.
NH 3: 315A'dan 630A'ya.
NH 4: 400A'dan 1.250A'ya; büyük güç merkezleri.
Karakteristikler: gG (genel amaç — motor ve kablo koruması), gL (kablo koruması), aM (motor başlatma koruması).
Kullanım alanları: Ana dağıtım panoları, trafo sekonder bağlantısı, sanayi tesisi güç dağıtımı, büyük ticari bina ana tabloları.
NH Sigorta Altlıkları ve Yük Ayırıcılar
DIN raya veya montaj plakasına sabitlenebilen altlıklar; 1, 2, 3 ve 4 kutuplu. NH sigortalı yük ayırıcılar sayesinde sigorta değişimi yük altında güvenle yapılabilir. Kılıflı pens ve sigorta kontrolörü aksesuarları da mevcuttur.
Silindirik Sigortalar (Kartuş Sigortalar)
8x32mm, 10x38mm, 14x51mm ve 22x58mm ebatlarda; gG ve gR (yarı iletken koruma) karakteristiklerinde. Kontrol panosu cihaz koruması, aydınlatma devresi ve küçük güç uygulamaları için.
Kullanım alanları: Kontrol dolapları, cihaz koruması, PLC besleme, küçük motor koruması.
Diazed ve Neozed Sigortalar
D01 ve D02 duy sistemli Neozed ile D-II ve D-III duy sistemli Diazed serisi. Konut, küçük ticari bina ve bina giriş tabloları için vida tipi sigorta çözümü.
Kompakt Güç Şalterleri (MCCB)
Standart Kompakt Güç Şalterleri
16A'dan 1.600A'ya akım aralığı; termik-manyetik veya elektronik koruma üniteli; 16 kA'dan 150 kA'ya kesme kapasitesi. Sabit ve çekmeceli tip; 3 ve 4 kutuplu.
Kullanım alanları: Ana dağıtım panoları, kolon dağıtımı, motor koruma, büyük bina ve tesis güç yönetimi.
Motor Korumalı Kompakt Şalterler
Motor başlangıç akımına dayanıklı termik-manyetik korumalı şalterler; 0,1A'dan 500A'ya ayar aralığı. Manuel, anahtar veya düğme kumanda; yardımcı kontak, arıza ihbar ve uzaktan açtırma aksesuarları.
Kullanım alanları: Pompa, kompresör, konveyör ve fan motorlarının koruması.
Kaçak Akım Modüllü Kompakt Şalterler
Kompakt şalter gövdesine entegre Tip A veya Tip B+ kaçak akım modülü; aşırı akım ve kaçak akım korumasını tek cihazda birleştirir.
Kullanım alanları: Islak hacim besleme panoları, dış mekan dağıtım panoları, EV şarj altyapısı.
Aşırı Gerilim Koruma Cihazları (Parafudr / SPD)
Yıldırım Parafudurları
Tip 1 (Sınıf B): Doğrudan yıldırım darbelerine karşı; binanın ana tablosuna veya yıldırım paratoner sistemine en yakın noktaya yerleştirilir.
Tip 2 (Sınıf C): Yıldırım darbesi artıklarına ve şebeke kaynaklı aşırı gerilimlere karşı; ana tablo veya alt dağıtım tablosuna.
Tip 3 (Sınıf D): Hassas elektronik cihaz koruması için son koruma noktası; cihaza en yakın noktada kullanılır.
Kutup seçenekleri: 2 kutuplu, 3 kutuplu ve 4 kutuplu; TN-S, TT, TN-C ve IT sistem yapıları için.
Kullanım alanları: Bina ana tablosu, veri merkezi, PLC ve otomasyon kontrol odası, güneş enerjisi sistemi invertör koruması, çatı anten sistemleri.
Kontaktörler ve Motor Koruma Şalterleri
Kontaktörler
9A'dan 1.000A'ya; AC ve DC bobin seçenekleri; 24V, 110V, 230V ve 400V bobin gerilimleri. S00'dan S14'e gövde boyutları.
Kullanım alanları: Motor yolverme, aydınlatma devresi kontrolü, ısıtma sistemi yönetimi, kompanzasyon kademesi anahtarlama.
Motor Koruma Şalterleri
0,1A'dan 100A'ya termik-manyetik motor koruma; entegre yardımcı kontak ve arıza ihbar. Kontaktörlerle direkt kombinasyon bağlantısı.
Kullanım alanları: Pompa, fan, kompresör ve konveyör motorlarının bireysel koruması.
Termik Röleler
Kontaktörle birlikte kullanılan harici termik röle; 0,1A'dan 100A'ya ayar; 1NO+1NC çıkış; faz koruması.
Yolverme Kombinasyonları
Kontaktör + motor koruma şalteri entegre yolverme ünitesi; direkt, yıldız-üçgen ve sağ-sol dönüş konfigürasyonları.
Darbe Akım Şalterleri ve Bina Otomasyon Kontaktörleri
Koridorlar, merdivenler ve büyük aydınlatma devrelerinin merkezi kontrolü için modüler raya montajlı kontaktörler ve darbe akım şalterleri.
Sigorta ve Koruma Cihazı Seçim Rehberi
Hangi Uygulamada Hangi Cihaz?
Konut ve küçük ticari bina tesisatı: 6 kA otomatik sigorta + Tip A kaçak akım koruma rölesi veya RCBO kombine cihaz. Modern projelerde her devre koluna ayrı RCBO yerleştirilmesi yangın ve dokunma güvenliği açısından en iyi uygulamadır.
Endüstriyel tesis ve çok katlı bina: 10 kA otomatik sigorta + selektif kaçak akım rölesi (300mA, zaman gecikmeli) ana tabloya; her kolda 30mA Tip A röle veya RCBO.
Frekans konvertörlü sistemler: Tip F veya Tip B kaçak akım koruma rölesi; standart Tip A ve Tip AC cihazlar frekans konvertörlerinde yanlış açmaya neden olur.
Medikal IT sistemleri ve EV şarj: Tip B+ kaçak akım koruma rölesi; DC kaçak akım algılama zorunludur.
Ana güç dağıtımı (yüksek akım): NH bıçaklı sigorta ve NH sigortalı yük ayırıcı veya kompakt güç şalteri.
Yıldırım ve aşırı gerilim koruması: Bina girişine Tip 1 + Tip 2 kombine parafudr; hassas elektronik için ek Tip 3.
Yangın güvenliği kritik yapılar: AFDD ark hatası algılama cihazı; otomat ve kaçak akım rölesiyle birlikte tam koruma zinciri.
Açma Karakteristiği Seçimi
B karakteristik: Aydınlatma ve kablo koruma devreleri; 3–5 kat nominal akımda anlık açma.
C karakteristik: Motorlar, transformatörler ve genel tesisat; 5–10 kat nominal akımda anlık açma. En yaygın kullanılan karakteristik.
D karakteristik: Çok yüksek başlangıç akımlı yükler (transformatör, test ekipmanı); 10–20 kat nominal akımda anlık açma.
Kesme Kapasitesi Seçimi
6 kA: Konut, küçük ticari bina; trafodan uzak dağıtım noktaları.
10 kA: Çok katlı bina ve endüstriyel tesis ana tabloları; trafo sekonderine yakın noktalar.
16 kA ve üzeri (kompakt şalter): Büyük güç merkezleri, ana dağıtım panoları.
Kısa devre akımını hesaplamak için trafo gücü, gerilim ve empedans değerleri kullanılır. Şüphe durumunda bir üst kesme kapasitesi tercih edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Otomatik sigorta ile sigorta (sigorta buşonu) arasındaki fark nedir?
Otomatik sigorta (minyatür devre kesici) açtıktan sonra elle yeniden kapatılabilir; sigorta buşonu ise aşırı akımda eriyerek kalıcı olarak bozulur ve değiştirilmesi gerekir. Modern tesisatlarda otomatik sigortalar standarttır; sigorta buşonları yüksek akım uygulamalarında (NH serisi) ve cihaz korumasında (silindirik sigorta) hâlâ kullanılmaktadır.
Kaçak akım rölesi hangi hassasiyette seçilmeli?
30mA hassasiyetli röle kişisel dokunma koruması için zorunludur; doğrudan can güvenliğini korur. 300mA hassasiyetli röle yangın koruması için kullanılır ve genellikle 30mA'lık alt rölelerin üstüne selektif çalışmak üzere yerleştirilir. 10mA çok hassas kişisel koruma; özellikle sağlık ve çocuk alanları için önerilir.
RCBO ile otomatik sigorta + kaçak akım rölesi kombinasyonunun farkı nedir?
Klasik kombinasyonda tek kaçak akım rölesi birden fazla devreyi korur; bir devredeki kaçak tüm korunan devreleri keser. RCBO ile her devreye ayrı kombine cihaz yerleştirildiğinde yalnızca arızalı devre kesilir, diğer devreler çalışmaya devam eder. RCBO çözümü daha pahalı olmakla birlikte çok daha yüksek konfor ve seçicilik sağlar.
Parafudr zorunlu mudur?
Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliği ve TS HD 60364-5-534 standardı kapsamında yıldırım koruması gerekli yapılarda Tip 1 ve Tip 2 parafudr zorunlu tutulmaktadır. Hassas elektronik, sunucu ve otomasyon sistemleri olan yapılarda Tip 3 de önerilir.
Ark hatası algılama cihazı (AFDD) nerelerde gereklidir?
Türkiye'de AFDD kullanımı henüz zorunlu değildir; ancak IEC 60364-4-42 standardı ve Avrupa ülkelerinin birçoğunda yeni konut projeleri için zorunlu hale getirilmektedir. Ahşap yapılar, tarihi binalar, oteller ve hastaneler gibi yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda proaktif tercih olarak önerilmektedir.
Bayberk Elektrik Sigorta ve Koruma Stoku
Siemens, ABB, Hager, Schneider Electric, Eaton, Legrand ve diğer önde gelen markaların otomatik sigortaları, kaçak akım koruma röleleri, kompakt güç şalterleri, NH bıçaklı sigortaları, parafudurları ve ark hatası algılama cihazlarını İstanbul Perpa'daki stokumuzdantemin edebilirsiniz. Toptan ve perakende satış, teknik danışmanlık ve proje bazlı tedarik için satış ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Bayberk Elektrik — İstanbul Perpa Ticaret Merkezi A Blok Kat:10-11 No:1410 Şişli/İstanbul